Ka thënë Allahu i Lartësuar:
﴿قَالُوا۟ یَـٰقَوۡمَنَاۤ إِنَّا سَمِعۡنَا كِتَـٰبًا أُنزِلَ مِنۢ بَعۡدِ مُوسَىٰ مُصَدِّقࣰا لِّمَا بَیۡنَ یَدَیۡهِ یَهۡدِیۤ إِلَى ٱلۡحَقِّ وَإِلَىٰ طَرِیقࣲ مُّسۡتَقِیمࣲ ٣٠ یَـٰقَوۡمَنَاۤ أَجِیبُوا۟ دَاعِیَ ٱللَّهِ وَءَامِنُوا۟ بِهِۦ یَغۡفِرۡ لَكُم مِّن ذُنُوبِكُمۡ وَیُجِرۡكُم مِّنۡ عَذَابٍ أَلِیمࣲ ٣١﴾
Ata (xhindët që dëgjuan Kur’anin) thanë:
“O populli ynë! Ne kemi dëgjuar një Libër që është zbritur pas Musait, që vërteton atë që ishte para tij, udhëzon në të vërtetën dhe në një rrugë të drejtë. O populli ynë, përgjigjjuni thirrësit të Allahut dhe besojini Atij! Ai do t’jua falë gjynahet tuaja dhe do t’ju shpëtojë prej dënimit të dhembshëm.” [El-Ahkaf, 30–31]
‘Ata ka thënë:
Feja e tyre (para Islamit) ishte judaizmi, dhe për këtë arsye ata thanë: ‘Ne kemi dëgjuar një Libër të zbritur pas Musait.’
“O populli ynë! Përgjigjuni thirrësit të Allahut”, domethënë: Muhammedit ﷺ,
“dhe besoni në Të, që Ai t’ju falë gjynahet tuaja” — fjala “min” (nga) këtu është shtesë, pra kuptimi është: gjynahet tuaja.
“Dhe do t’ju shpëtojë prej dënimit të dhembshëm.”
Ibnu Abbasi (Allahu qoftë i Kënaqur me të dy) ka thënë në lidhje me këtë:
“Nga populli i tyre iu përgjigjën (thirrjes) rreth shtatëdhjetë burra prej xhinnëve. Pastaj ata u kthyen te i Dërguari i Allahut ﷺ, e takuan në ‘el-Batha’ (në Mekë). Ai u lexoi atyre Kur’anin, i urdhëroi dhe i ndaloi nga gjërat (e ndaluara).”
Në këtë ka dëshmi se i Dërguari i Allahut ﷺ ishte i dërguar si për njerëzit, ashtu edhe për xhinnët.
Mukãtil ka thënë:
“Para tij (Muhammedit ﷺ) nuk ishte dërguar asnjë profet për njerëzit dhe xhinnët së bashku.”
Rreth shpërblimit të xhindëve besimtarë:
Dijetarët kanë pasur mendime të ndryshme për gjykimin ndaj xhinnëve besimtarë:
- Një grup ka thënë:
“Ata nuk kanë shpërblim tjetër veçse shpëtimin nga zjarri.”
Dhe e kanë komentuar Fjalën e Allahut:
{یَغۡفِرۡ لَكُم مِّن ذُنُوبِكُمۡ وَیُجِرۡكُم مِّنۡ عَذَابٍ أَلِیمࣲ}
‘do t’jua falë gjynahet tuaja dhe do t’ju shpëtojë prej dënimit të dhembshëm’,
Në këtë mendim ka anuar Ebu Hanifeh (Allahu e mëshiroftë).
- Sufjani përcjell nga Lejthi:
“Shpërblimi i xhinnëve është që të shpëtojnë nga zjarri, pastaj do t’u thuhet atyre: Bëhuni pluhur! — dhe ata do të bëhen pluhur, njësoj si bagëtitë.”
- Ebu’z-Zinadi ka thënë:
“Kur të përfundojë gjykimi mes njerëzve, do t’u thuhet xhinëve besimtarë: Kthehuni në pluhur!
Atëherë kâfiri do të thotë:
{يَا لَيْتَنِي كُنْتُ تُرَابًا}
‘Ah, sikur të isha pluhur!’ [En-Nebe’, 40]”
Ndërsa të tjerët kanë thënë:
“Ata do të kenë shpërblim për të mirat, ashtu siç kanë ndëshkim për të këqijat, njësoj si njerëzit.”
Ky është mendimi i Malikut dhe Ibnu Ebi Lejlës.
Xheriri transmeton nga Dahhaku:
“Xhinnët do të hyjnë në Xhennet, do të hanë e pinë (në të).”
En-Nakkashi në tefsirin e tij përmend një hadith:
“Se ata (xhinnët besimtarë) do të hyjnë në Xhennet.”
Dikush pyeti:
“A do të gëzojnë nga begatitë e tij?”
Ai tha:
“Allahu do t’u frymëzojë atyre tesbihun dhe përmendjen e Tij, dhe ata do të ndiejnë nga ëmbëlsia e tij atë që bijtë e Ademit ndiejnë nga kënaqësia e Xhennetit.”
Ertah ibnu el-Mundhir ka thënë:
“E pyeta Damreh ibnu Habibin: ‘A kanë xhinnët shpërblim?’
Ai tha: ‘Po,’ dhe lexoi fjalën e Allahut:
{لَمْ يَطْمِثْهُنَّ إِنْسٌ قَبْلَهُمْ وَلَا جَانٌّ}
“Ato nuk i kanë prekur para tyre as njerëz e as xhinnë.” [Er-Rahman, 74]
Dhe tha: ‘Gratë njerëzore janë për njerëzit, dhe gratë xhinnesha janë për xhinnët.’”
Umer ibnu Abdulazizi ka thënë:
“Xhinnët besimtarë janë përreth Xhenetit, në fushat dhe hapësirat përreth tij, por nuk janë brenda në të.”
📚 Tefsir el-Begaui
Përktheu: Abdur-Rahman Mema